amator.appAmatorska piłka ma więcej odmian niż ta z telewizji. Jednego wieczoru w tym samym mieście gra się ligę futsalu w hali, piątki w klatce za galerią, siódemki na orliku i towarzyską jedenastkę na trawie. Każda z tych gier ma własne boisko, piłkę, zegar i wznowienia, a zasady zapamiętane z jednej często nie obowiązują w drugiej.
Ta wiki opisuje formaty po kolei, zawsze w tym samym porządku: czym jest dany format i gdzie się w niego gra, boisko i bramki, piłka, liczebność składu i zmiany, czas gry i zegar, przepisy różniące go od jedenastek oraz to, jak amatorzy naprawdę organizują taki mecz.
Przepisy oficjalne i praktyka amatorska
Dwa formaty mają własny regulamin. Futsal podlega Przepisom Gry w Futsal FIFA, jedenastki — Przepisom Gry IFAB. Na tych stronach każda liczba pochodzi z aktualnego wydania, a dokument jest wymieniony w źródłach strony.
Wszystko pomiędzy — piątki, szóstki, siódemki, ósemki — nie ma jednego prawa. Federacje krajowe publikują zalecenia (w Polsce unifikacja szkolenia PZPN dla kategorii młodzieżowych, w Anglii przepisy gry małych składów angielskiej FA), obiekty mają własne zwyczaje, a ligi piszą swoje regulaminy. Te strony podają przedziały, mówią, skąd pochodzą, a zwyczaje oznaczają ramką:
Praktyka amatorska: decyduje organizator. Ustalcie to przed pierwszym gwizdkiem, a nie po pierwszej spornej bramce.
Formaty w jednym spojrzeniu
Tabela porównawcza na tej stronie korzysta z tego samego pliku faktów co strony formatów. Pokazuje różnice w jednym widoku: liczbę zawodników, wymiary boiska i bramki, piłkę, czas gry, to, czy zegar jest zatrzymywany, spalonego, wznowienie po wyjściu piłki za linię boczną, zmiany i faule akumulowane. Wiersze oznaczone jako praktyka amatorska to typowe przedziały, a nie przepisy.
Jak wybrać format
Zacznij od ludzi, nie od formatu. Policz, ilu graczy jesteś w stanie zebrać w tygodniu po pracy, i odejmij dwóch, którzy zawsze odwołują. Dziesięciu pewnych to piątki bez zmian albo futsal; czternastu to siódemki z rezerwą; dwudziestu dwóch to jedenastki — pod warunkiem, że przyjdą wszyscy.
Potem spójrz na boisko, które naprawdę możesz zarezerwować. Hala jest z natury futsalowa. Klatki i małe boiska ze sztuczną trawą pasują do piątek i szóstek. Orlik jest zbudowany pod szóstki i siódemki. Połowa pełnowymiarowego boiska spokojnie mieści ósemki. Pełne boisko z bramkami 7,32 m to jedenastki i rzadko cokolwiek innego.
Na końcu zdecyduj, po co jest ten mecz. Futsal premiuje technikę, a zatrzymywany zegar uczciwie liczy każdą minutę, ale wymaga stolika sędziowskiego. Małe składy na biegnącym zegarze łatwo poprowadzić bez sędziego. Jedenastki to pełna gra, ze spalonym i ograniczonymi zmianami, i wymagają najwięcej organizacji.
Cokolwiek wybierzesz, spisz zasady przed pierwszym meczem: liczebność składów, czas gry, wznowienia z autu, wślizgi, co wolno bramkarzowi. Większość sporów w amatorskiej piłce bierze się z tego, że dwóch graczy nauczyło się innych zwyczajów, a nie z tego, że ktoś oszukuje.