amator.app

Wiki amatorskiej piłki nożnej

Przepisy gry w jedenastki

Jedenastki według Przepisów Gry IFAB 2026/27: boisko i bramki, piłka nr 5, rezerwowi, 2 × 45 min, spalony, wrzuty, rzuty wolne, karne i praktyka amatorska.

Ostatnia weryfikacja: 21 października 2026
Menu wiki

Dane o formacie

Jedenastki

Zawodników w drużynie
11
Rezerwowych na drużynę
5
Boisko, długość × szerokość
90–120 × 45–90 m
Bramka, szerokość × wysokość
7,32 × 2,44 m
Piłka
Rozmiar 5
Czas gry
2 × 45 min
Zegar
Biegnie, stracony czas jest doliczany
Spalony
Spalony obowiązuje
Piłka za linią boczną
Wrzut z autu
Zmiany
Ograniczona liczba
Faule akumulowane
Nie
Podstawa
Oficjalne przepisy

Jedenastki to piłka nożna taka, jak definiują ją Przepisy Gry. Pisze je IFAB, jest ich siedemnaście i mają być takie same na każdym boisku — „od finału mistrzostw świata po najmniejszą wioskę”. Aktualne wydanie to 2026/27, w mocy od 1 lipca 2026 roku. Ta strona podaje liczby i zasady, z którymi amator naprawdę się spotyka, a potem mówi, co związki krajowe mogą zmienić dla piłki amatorskiej i co drużyny z niedzielnych lig zmieniają w praktyce.

Czym są jedenastki i gdzie się w nie gra

Pełnowymiarowe boiska, trawa naturalna albo sztuczna, bramki 7,32 m, sędzia i najlepiej dwóch asystentów. W Polsce amatorskie jedenastki żyją w najniższych ligach prowadzonych przez wojewódzkie związki (B-klasa, A-klasa) oraz w meczach towarzyskich drużyn firmowych, wiejskich i oldbojów na boiskach klubowych i gminnych. Próg wejścia to nie przepisy, lecz frekwencja: dwudziestu dwóch zawodników, rezerwowi, sędzia i dość duże boisko.

Boisko i bramki

Pole gry jest prostokątem: linia boczna 90–120 m, linia bramkowa 45–90 m (mecze międzynarodowe 100–110 × 64–75 m). Pole bramkowe sięga 5,5 m od każdego słupka i 5,5 m w głąb boiska; pole karne 16,5 m od słupka i 16,5 m w głąb. Punkt karny leży 11 m od środka linii bramkowej, a poza polem karnym zakreślony jest łuk o promieniu 9,15 m. Koło środkowe ma promień 9,15 m, a każdy narożnik łuk o promieniu 1 m.

Bramki mają 7,32 m między wewnętrznymi krawędziami słupków i 2,44 m od podłoża do dolnej krawędzi poprzeczki. Muszą być białe; słupki i poprzeczka mogą mieć najwyżej 12 cm szerokości, tak jak linie.

Piłka

Rozmiar 5: 68–70 cm obwodu, 410–450 g na początku meczu, ciśnienie 0,6–1,1 atmosfery. Piłki w rozgrywkach FIFA i konfederacji muszą mieć znak jakości FIFA; na poziomie amatorskim legalna jest każda piątka, która trzyma kształt i ciśnienie.

Skład i zmiany

Jedenastu zawodników w drużynie, w tym bramkarz. Mecz nie może się rozpocząć ani być kontynuowany, jeśli którakolwiek drużyna ma mniej niż siedmiu. W rozgrywkach oficjalnych można wykorzystać maksymalnie pięciu rezerwowych z listy liczącej od trzech do piętnastu nazwisk; tam, gdzie dopuszczonych jest pięciu, każda drużyna ma trzy okna zmian plus przerwę. W innych meczach drużyny mogą przed meczem uzgodnić większą liczbę; bez uzgodnienia — sześciu.

Zmieniony zawodnik nie bierze dalszego udziału w grze — chyba że rozgrywki stosują zmiany powrotne, na które Przepisy pozwalają tylko w piłce młodzieżowej, weteranów, osób z niepełnosprawnościami i amatorskiej, za zgodą związku krajowego. Od sezonu 2026/27 zmieniany zawodnik musi opuścić boisko w ciągu dziesięciu sekund od sygnału.

Czas gry i zegar

Dwie równe połowy po 45 minut; można je skrócić tylko za zgodą sędziego i obu drużyn przed meczem i w ramach regulaminu rozgrywek. Przerwa między połowami nie może przekroczyć 15 minut. Zegar biegnie; sędzia dolicza czas stracony na zmiany, kontuzje, kartki, grę na czas i przerwy na napoje, które nie powinny przekraczać minuty.

Najważniejsze przepisy

Spalony

Zawodnik jest na pozycji spalonej, gdy jakakolwiek część jego głowy, tułowia lub stóp znajduje się na połowie przeciwnika (z wyłączeniem linii środkowej) i bliżej linii bramkowej przeciwnika niż zarówno piłka, jak i przedostatni zawodnik drużyny przeciwnej. Rąk i ramion nie bierze się pod uwagę. Sama pozycja nie jest przewinieniem; zawodnik jest karany dopiero wtedy, gdy bierze aktywny udział w grze — zagrywa piłkę, przeszkadza przeciwnikowi albo odnosi korzyść z odbicia. Nie ma spalonego bezpośrednio z rzutu od bramki, wrzutu z autu ani rzutu rożnego. Wznowieniem jest rzut wolny pośredni z miejsca przewinienia.

Wrzut, rzut od bramki i rzut rożny

Wrzut z autu: twarzą do boiska, część każdej stopy na linii bocznej lub za nią, oburącz, zza głowy, z miejsca, w którym piłka wyszła; przeciwnicy co najmniej 2 m od niego; bramki bezpośrednio zdobyć nie można. Rzut od bramki: z dowolnego miejsca w polu bramkowym, przeciwnicy poza polem karnym, dopóki piłka nie zostanie kopnięta i wyraźnie się nie poruszy; bramkę można zdobyć bezpośrednio, tylko przeciwnikowi. Rzut rożny: piłka w łuku narożnym, przeciwnicy 9,15 m, bramka bezpośrednio dozwolona.

Nowość w sezonie 2026/27: gdy drużyna celowo opóźnia wrzut lub rzut od bramki, sędzia gwiżdże i odlicza pięć sekund; jeśli po odliczeniu piłka nie jest w grze, wrzut przechodzi na przeciwnika, a rzut od bramki zamienia się w rzut rożny dla przeciwnika.

Rzuty wolne

Rzut wolny bezpośredni za przewinienia z kontaktem — atak ciałem, skok na przeciwnika, kopnięcie, pchnięcie, uderzenie, atak na przeciwnika, podcięcie — popełnione nieostrożnie, nierozważnie albo z użyciem nieproporcjonalnej siły, a także za zagranie ręką, przytrzymanie, zatrzymanie z kontaktem, plucie i rzucanie przedmiotami. Rzut wolny pośredni za grę niebezpieczną, zatrzymanie bez kontaktu, okazywanie niezadowolenia i opisane niżej przewinienia bramkarza. Przeciwnicy stoją co najmniej 9,15 m od piłki; gdy mur tworzy trzech lub więcej obrońców, atakujący trzymają się co najmniej 1 m od niego. Rzut wolny pośredni strzelony wprost do bramki to rzut od bramki, nie gol.

Bramkarz

W polu karnym bramkarz może trzymać piłkę osiem sekund; ostatnie pięć sędzia odlicza na uniesionych palcach, a dłuższe trzymanie daje rzut rożny przeciwnikowi. Rzut wolny pośredni jest za chwycenie rękami celowego podania nogą od partnera, wrzutu z autu od partnera albo piłki, którą bramkarz właśnie wypuścił, zanim dotknął jej inny zawodnik.

Rzuty karne

Przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim w polu karnym to rzut karny z 11 m. Bramkarz musi mieć co najmniej część jednej stopy na linii bramkowej, w jej linii lub za nią w chwili kopnięcia; wszyscy poza wykonawcą i bramkarzem stoją poza polem karnym, za punktem karnym i co najmniej 9,15 m od niego.

Kartki

Żółta za niesportowe zachowanie, okazywanie niezadowolenia, uporczywe naruszanie przepisów, opóźnianie wznowienia, nierespektowanie odległości oraz wejście lub zejście bez zgody. Czerwona za poważny faul, gwałtowne zachowanie, plucie, pozbawienie bramki lub realnej szansy na nią ręką albo faulem (w polu karnym rzeczywista próba zagrania piłki obniża ją do żółtej), obraźliwy język i drugą żółtą. Od sezonu 2026/27 nie ma żółtej kartki za pozbawienie szansy na bramkę, gdy sędzia zastosował korzyść i padła bramka.

Praktyka amatorska

IFAB pozwala związkom krajowym zmieniać dla piłki młodzieżowej, weteranów, osób z niepełnosprawnościami i amatorskiej: wymiary boiska, piłkę, szerokość i wysokość bramek, długość połów, liczbę zawodników, zmiany powrotne i kary czasowe. Każdy związek sam decyduje, które z jego rozgrywek są amatorskie.

Praktyka amatorska: mecz towarzyski dwóch amatorskich drużyn zachowuje pełne Przepisy, ale za zgodą obu stron nagina cztery rzeczy: krótsze połowy po 35–40 minut, gdy boisko jest wynajęte na półtorej godziny, zmiany lotne, ławkę szerszą niż sześciu i brak asystentów — więc spalony to decyzja sędziego ze środka boiska, a wątpliwe sytuacje idą na korzyść obrony. Mniej niż jedenastu w drużynie to nie jedenastki; nazwijcie to dziewiątkami lub dziesiątkami i ustalcie, od której linii jest spalony.

Ochraniacze są obowiązkowe w każdej wersji gry, zakryte getrami; według Przepisów za ich rozmiar odpowiada zawodnik.

Jak zorganizować mecz jedenastek

Dwudziestu dwóch to minimum i to twarde: jedenastki to jedyny format, w którym jeden brakujący zawodnik zmienia mecz obu drużynom. Zbierzcie po szesnaście–osiemnaście nazwisk na stronę, potwierdźcie dwa dni wcześniej i trzymajcie listę rezerwową na dzień meczu. Rezerwujcie pełnowymiarowe boisko na dwie godziny — dziewięćdziesiąt minut gry, rozgrzewka i zmiana stron nie mieszczą się w jednej — i sprawdźcie, czy bramki mają siatki, a linie są wyznaczone.

Zapewnijcie sędziego. Na mecz towarzyski sędzia z licencją związku okręgowego kosztuje umiarkowanie i opłaca się od pierwszego spalonego; bez niego umówcie się, że gwizdek organizatora jest ostateczny, a spalony dyktowany łagodnie. Weźcie znaczniki dla jednej strony, co najmniej dwie piłki, chorągiewki dla dwóch ochotników na liniach, jeśli ich macie, i apteczkę.

Istniejące drużyny grają tak, jak są. W jedenastkach z naboru posortujcie graczy według zadeklarowanej pozycji, dajcie każdej stronie dwóch środkowych obrońców i bramkarza, a resztę wyrównajcie poziomem. Format, poziom i cena przy meczu utworzonym na amator.app, ze składem i listą rezerwową, zdejmują liczenie głów z telefonu organizatora. Najtrudniejszą częścią jedenastek wciąż jest tych dwudziestu dwóch.